पार्थिव पूजनं – विसर्जन

धर्माचरण हो शास्त्रानुसार

विसर्जन

अर्पण

ॐ इतः पूर्वं प्राणबुद्धिदेहधर्माधिकारतो जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यवस्थासु मनसा वाचा कर्मणा हस्ताभ्यां पद्भ्यामुदरेण शिश्ना यत्कृतं यदुक्तं तत्सर्वं ब्रह्मार्पणं भवतु ॥ भगवान के चरणों में अर्पण करे।

विशेषार्घ्य

ॐ साधु वाऽसाधु वा कर्म यद्यदाचरितं मया ।

तत्सर्वं कृपया देव गृहाणाराधनं मम ॥

पुष्पांजलि

ॐ रश्मिरूपा महादेवा अत्र पूजितदेवताः ।

सदा शिवांगलीनास्ताः सन्ति सर्वाः सुखावहाः ॥

पार्थिव शिवलिंग विसर्जन मंत्र

ॐ गच्छ गच्छ परं स्थानं स्वस्थानं परमेश्वर ।

यत्र ब्रह्मादयो देवा न विदुः परमं पदम् ॥१॥

ॐ नमो महादेवदेवाय ॥

उपरोक्त मंत्र पढ़कर संहारमुद्रा प्रदर्शित करे। तदनंतर गणपति, स्कन्द आदि का भी विसर्जन करके ईशान कोण में जल से मंडल करके “ॐ व्यापक मण्डलाय नमः” में से पूजा करे ।

फिर निर्माल्य लेकर चण्डेश्वर को अर्पित करे “ॐ चण्डेश्वराय नमः” तत्पश्चात् चंडेश्वर का ध्यान करे :

ॐ चंडेश्वरं रक्ततनुं त्रिनेत्रं

रक्तांशुकाढ्यं हृदि भावयामि ।
ढंकं त्रिशूलं स्फटिकाक्षमालां

कमंडलुं बिभ्रतमिन्दुचूडम् ॥

  • “ॐ चण्डेश्वराय” कहकर अर्पित निर्माल्य की पूजा करे।

  • फिर तत्वमुद्रा से चरणोदक अर्पित करे “ॐ ध्ब्रूँ फट् चण्डेश्वर इमं बलिं गृह्ण स्वाहा”

  • चण्डेश्वर पुष्पांजलि : ॐ बलिदानेन सन्तुष्टश्चण्डेशः सर्वसिद्धिदः । शान्तिं करोतु मे नित्यं शिवभक्तिं ददातु च ॥१॥ लेह्यचोष्यान्नपानादि ताम्बूलं स्रग्विलेपनम् ॥ निर्माल्यं भोजनं तुभ्यं ददामि श्रीशिवाज्ञया ॥२॥

  • पुष्पांजलि अर्पित करके नाराचमुद्रा प्रदर्शित करते हुये विसर्जन करे : गच्छ गच्छ

निर्माल्य ग्रहण

ॐ बाणरावणचण्डीश नंदिभृंगिरिटादयः ।

शंकरस्य प्रसादोऽयं सर्वे गृह्णन्तु शांभवाः ॥
निर्माल्यसलिलं पीत्वा देवदेवस्य शूलिनः ।

क्षयापस्मारकुष्ठाद्यैस्सद्यो मुच्येत पातकैः ॥
अकालमृत्युहरणं ब्रह्महत्याविनाशनम् ।

व्याधिघ्नं भक्तकायस्य शिवनिर्णेजनोदकम् ॥

तदनंतर पार्थिव शिवलिंग का विसर्जन करे।

प्रस्तुति : संपूर्ण कर्मकांड विधि